به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از تهران، حجتالاسلام والمسلمین ناصر رفیعی، کارشناس دینی برنامه تلویزیونی «سمت خدا»، در برنامه یکشنبه ۲۵ مرداد، با اشاره به اهمیت پیشگیری در مسائل اخلاقی و معنوی اظهار داشت: در دعاهای امام سجاد(ع) تعابیر بسیار زیبایی وجود دارد که انسان از خدا میخواهد پیش از آنکه گرفتار بلا و بیماری شود، به او عافیت عطا کند و پیش از آنکه گرفتار گمراهی شود، او را هدایت فرماید.
وی افزود: ما دو نوع عافیت داریم؛ گاهی انسان بیمار میشود و پس از آن درمان شده و به عافیت میرسد، اما مرتبه بالاتر این است که انسان اصلاً گرفتار بیماری نشود. در مسائل معنوی نیز همینگونه است؛ گاهی انسان مرتکب گناه میشود و بعد توبه میکند، اما بهتر آن است که انسان از ابتدا وارد مسیر گناه نشود.
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی ادامه داد: توبه بسیار ارزشمند است و خداوند توبهکنندگان را دوست دارد، اما انسان باید تلاش کند کارش به جایی نرسد که پس از سقوط، نیازمند توبه باشد. پیشگیری در این زمینه بر درمان مقدم است.
ترک گناه از طلب توبه آسانتر است
وی با اشاره به کلام امیرالمؤمنین(ع) در نهجالبلاغه تصریح کرد: امیرالمؤمنین(ع) در حکمت ۲۷۰ نهجالبلاغه میفرمایند: «تَرْکُ الذَّنْبِ أَهْوَنُ مِنْ طَلَبِ التَّوْبَةِ»؛ ترک گناه آسانتر از طلب توبه است.
کارشناس دینی برنامه «سمت خدا» خاطرنشان کرد: انسان باید از ابتدا مراقب باشد که در مسیر خطا قرار نگیرد؛ چراکه وقتی انسان مرتکب گناه شد، آثار آن در روح و زندگی او باقی میماند و برای بازگشت باید تلاش بیشتری انجام دهد.
وی با بیان اینکه موضوع بحث، راههای پیشگیری از گناه است، گفت: اگر میخواهیم پیش از آنکه گرفتار گناه شویم، از آن دور بمانیم و کار به توبه نرسد، باید مجموعهای از عوامل را مورد توجه قرار دهیم.
تقویت ایمان؛ نخستین عامل پیشگیری از گناه
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی نخستین عامل را تقویت ایمان و باور دانست و اظهار داشت: هرچه باور انسان قویتر باشد، قدرت او برای مقاومت در برابر گناه بیشتر خواهد شد. کسی که خداوند را واقعاً باور دارد، در برابر وسوسهها و زمینههای گناه، مقاومت بیشتری از خود نشان میدهد.
وی افزود: یکی از عوامل مهم دیگر، باور به حضور خداوند است. اگر انسان باور داشته باشد که خداوند همواره او را میبیند، در رفتار خود دقت بیشتری خواهد کرد و بسیاری از گناهان را حتی در خلوت نیز انجام نخواهد داد.
این کارشناس دینی با اشاره به برخی توصیههای اخلاقی بزرگان گفت: انسان باید بداند که در هر شرایطی، خداوند شاهد و ناظر اعمال اوست. چنین باوری میتواند نقش مهمی در پیشگیری از گناه داشته باشد.
شناخت آثار گناه
وی سومین عامل را توجه به آثار و پیامدهای گناه عنوان کرد و گفت: انسان باید بداند هر گناهی آثاری دارد. اگر فرد آثار گناه را بشناسد، پیش از ارتکاب آن بیشتر مراقبت خواهد کرد.
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی با بیان اینکه برخی گناهان آثار دنیوی و اخروی دارند، اظهار داشت: گاهی انسان تصور میکند یک گناه کوچک و بیاهمیت است، در حالی که همان گناه ممکن است آثار جدی در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی او ایجاد کند.
وی ادامه داد: بنابراین شناخت آثار گناه یکی از ابزارهای مهم تربیتی است و باید از کودکی و در خانواده و محیطهای تربیتی مورد توجه قرار گیرد.
جایگزین مناسب برای جلوگیری از گناه
کارشناس برنامه «سمت خدا» یکی دیگر از راههای پیشگیری از گناه را ایجاد جایگزین مناسب دانست و گفت: اگر میخواهیم جامعه از یک رفتار نادرست فاصله بگیرد، صرفاً نباید بگوییم این کار را انجام ندهید؛ بلکه باید جایگزین مناسب و سالم آن را نیز معرفی کنیم.
وی افزود: اگر برای جوان نشاط و شادی سالم ایجاد نکنیم، نمیتوانیم انتظار داشته باشیم که به سمت شادیهای ناسالم نرود. اگر تفریح، شادی، ارتباط اجتماعی و برنامههای فرهنگی سالم وجود داشته باشد، زمینه گرایش به بسیاری از آسیبها کاهش پیدا میکند.
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی تأکید کرد: این موضوع وظیفه مهمی برای متولیان فرهنگی جامعه ایجاد میکند. وقتی از یک رفتار نادرست جلوگیری میکنیم، باید جایگزین مناسب آن را نیز فراهم کنیم.
نقش دوستان در پیشگیری از گناه
وی انتخاب دوست مناسب را از دیگر عوامل مؤثر در پیشگیری از گناه دانست و اظهار داشت: انسان بهشدت از دوستان و همنشینان خود تأثیر میپذیرد. بنابراین باید در انتخاب دوست دقت داشته باشیم.
این استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: جوانی که دوست خوب داشته باشد، در بسیاری از موارد به سمت کارهای خوب هدایت میشود و برعکس، رفاقت با افراد ناباب میتواند زمینه بسیاری از لغزشها را فراهم کند.
وی تصریح کرد: در آموزههای دینی نیز بارها بر اهمیت همنشینی با صالحان و اهل علم و معرفت تأکید شده است.
ارتباط با علما و مجالس دینی
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی با اشاره به حضور گسترده مردم و بهویژه جوانان در مجالس مذهبی گفت: جوانان در مناسبتهای مذهبی و مجالس عزاداری حضور بسیار خوبی دارند و این فرصت ارزشمندی برای تربیت دینی است.
وی افزود: توصیه من به جوانان این است که در کنار حضور در مجالس مذهبی، ارتباط خود را با علما و سخنرانان دینی نیز حفظ کنند و از معارف آنان بهره ببرند.
کارشناس برنامه «سمت خدا» ادامه داد: حتی مداحان عزیز نیز میتوانند در کنار اشعار و مراثی، از مطالب اخلاقی و تربیتی استفاده کنند تا مجالس مذهبی علاوه بر ایجاد شور، زمینه معرفت و رشد معنوی مخاطبان را نیز فراهم کند.
محیط در رفتار انسان اثرگذار است
وی پرهیز از محیط گناه را یکی دیگر از عوامل پیشگیری دانست و گفت: محیط تأثیر بسیار زیادی بر رفتار انسان دارد. انسان اگر در محیط سالم قرار بگیرد، بسیاری از رفتارهای او نیز به سمت سلامت حرکت میکند.
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی با اشاره به تجربه زائران در سفرهای زیارتی اظهار داشت: گاهی انسان میبیند فردی وقتی وارد محیطهایی مانند کربلا و نجف میشود، رفتار و حتی ظاهر او تغییر میکند؛ زیرا فضای معنوی محیط بر انسان اثر میگذارد.
وی اضافه کرد: همانگونه که محیط معنوی میتواند انسان را به سمت خوبیها سوق دهد، محیط آلوده نیز میتواند زمینه گناه و لغزش را فراهم کند. بنابراین باید تا حد امکان از محیطهایی که زمینه گناه در آنها فراهم است، دوری کرد.
عبادت؛ عاملی برای مصونیت از گناه
این کارشناس دینی عبادت را از دیگر عوامل مهم پیشگیری از گناه برشمرد و گفت: نماز، دعا، ذکر و ارتباط با خداوند، انسان را در برابر بسیاری از وسوسهها و لغزشها مقاوم میکند.
وی افزود: عبادت صرفاً یک عمل ظاهری نیست، بلکه باید موجب ارتباط واقعی انسان با خداوند شود. هرچه این ارتباط عمیقتر باشد، قدرت انسان برای دوری از گناه بیشتر خواهد شد.
استغاثه، استعاذه و استعانت از خدا
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی در ادامه به سه مفهوم استغاثه، استعاذه و استعانت اشاره کرد و اظهار داشت: انسان در مسیر زندگی به تنهایی نمیتواند در برابر همه وسوسهها و مشکلات مقاومت کند و باید از خداوند کمک بخواهد.
وی توضیح داد: استغاثه یعنی از خداوند یاری خواستن، استعاذه یعنی به خداوند پناه بردن از شر شیطان و عوامل گمراهکننده و استعانت نیز به معنای کمک خواستن از خداوند برای انجام درست امور است.
وی تأکید کرد: انسان مؤمن باید همواره خود را محتاج خداوند بداند و در برابر وسوسههای شیطان و زمینههای گناه، به خداوند پناه ببرد.
پیشگیری، اصل مهم در تربیت دینی
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی در جمعبندی سخنان خود گفت: مجموعه این عوامل به ما میآموزد که در تربیت دینی باید به پیشگیری توجه جدی داشته باشیم.
وی خاطرنشان کرد: تقویت ایمان و باور، توجه به حضور خداوند، شناخت آثار گناه، ایجاد جایگزین مناسب، انتخاب دوست خوب، ارتباط با علما، پرهیز از محیط گناه، عبادت و پناه بردن به خداوند، از جمله راههایی است که میتواند انسان را پیش از گرفتار شدن در گناه، از لغزش حفظ کند.
وی در پایان با تأکید بر اینکه ترک گناه آسانتر از توبه پس از گناه است، گفت: امیدواریم خداوند به همه ما توفیق دهد پیش از آنکه گرفتار گمراهی شویم، راه هدایت را بشناسیم و پیش از آنکه گرفتار گناه شویم، از آن دوری کنیم.
انتهای پیام /
نظر شما